Analitik Bakış

Az gelişmiş bölgelerin kalkınmasını sağlayacağı umuduyla dört gözle beklenen yeni yatırım teşvik programı, özellikle güneydoğu illerinin önde gelen işadamları tarafından memnuniyetle karşılandı. İşadamları, bu planın, bölgenin artık kronikleşen yoksulluk ve işsizlik sorununa çare olmasını umut ediyor.

Konuyla ilgili düşüncelerini SES Türkiye ile paylaşan Diyarbakır Ticaret Borsası Başkanı Fahrettin Akyıl, yeni teşvik paketi sayesinde doğu ile batı illeri arasındaki kalkınma ve teknoloji farkının ortadan kalkacağını belirterek, programı sonuna kadar desteklediklerini ifade ediyor.

Diyarbakır Ticaret Odası üyelerinden Remzi Can da teşvik programının güneydoğuda yatırım ortamını canlandıracağını ve yeni iş olanakları yaratacağını düşünenlerden.

“Yatırım teşvik programı kapsamında Diyarbakır’ın altıncı bölge illeri arasında yer alması büyük bir şans. Demek oluyor ki, burada yatırım yapacak olan yatırımcıları daha avantajlı koşullar bekliyor.”

Konuya ilişkin bir açıklama yapan Başbakan Erdoğan, yeni teşvik sistemi ile birlikte Türkiye’nin ara mallardaki ithalat bağımlılığının ve cari açığın azaltılacağını, sanayinin yapısal dönüşümüne katkıda bulunulacağını ve bölgesel gelişmişlik farklılıklarının giderileceğini söyledi.

Farklı şehirlere ait sosyo-ekonomik göstergeler temel alınarak tasarlanan teşvik programı, şehirleri teşvik öncelikleri bakımından altı gruba ayırıyor.

Buna göre en fazla yatırım desteği, ağırlıklı olarak yoksulluk sorunu ile mücadele eden doğu ve güneydoğu illerini kapsayan altıncı gruba sağlanacak. Hükümet teşvikleri kapsamında yatırımcılara işletme arazisi ve sigorta primi ödemeleri konularında destek ve yanı sıra düşük faiz ve vergi oranlarından yararlanma imkanı sunulacak.

Yeni teşvik paketinin, daha şimdiden önceki sistemin ötesine geçtiğini düşünen Diyarbakır Sanayici ve İşadamları Derneği Başkanı Raif Türk, “Profesyonelce hazırlanmış bu sistemin, kentimizde yabancı doğrudan yatırım olanaklarının önünü açacağına inanıyorum.” diyor.

Bir diğer bölge temsilcisi, Siirt Sanayi ve Ticaret Odası Başkan Yardımcısı Nedim Kuzu ise, ildeki sanayi bölgesinin şu anda hemen hemen boş durumda olduğundan yakınarak, “İlimiz altınca kategoride yer alıyor. İnanıyorum ki yeni teşvik sistemi sayesinde sanayi bölgemize daha fazla şirket gelecektir.” temennisinde bulunuyor.

Hükümet kanadından daha önce yapılan bir açıklamada ayrıca eğitim, ulaştırma ve madencilik sektörleri ile bazı turistik bölgelerde yapılacak “stratejik yatırımlara, yatırımın nerede yapılacağına bakılmaksızın teşvik verileceği bildirilmişti.

Bölge işadamları, yeni yatırım teşvik paketinden memnuniyet duymakla birlikte, Güneydoğu Anadolu’nun yerli ve yabancı yatırımcılar için tercih edilebilir hale gelmesinde barış ve istikrarın da önemli rol oynayacağının altını çiziyor.

SES Türkiye’nin konuyla ilgili sorularını yanıtlayan Batman Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı Osman Nasıroğlu, bölgede yatırım için “öncelikle barış ve istikrar gerektiğini; yeni teşviklerin yanında barış ortamının da tesis edileceğini umduğunu” belirtiyor.

Bununla birlikte, kimi bölgelerdeki işadamları teşvik paketi çerçevesinde belirlenen bölge kategorilerini eleştirerek, komşu illere sağlanacak teşviklerin haksız rekabete yol açabileceğinden şikayet ediyor.

Söz konusu eleştiriyi getirenlerden biri de Adana Ticaret Borsası Başkanı Muammer Çalışkan: “Yeni teşvik paketi bizi hayal kırıklığına uğrattı; zira Adana ikinci kategoride değerlendirilmiş. Yani diğer bir deyişle ilimiz, Gaziantep, Kahramanmaraş, Hatay ve Osmaniye gibi çoğu çevre ilden daha az teşvik desteği alacak.”