Türkiye ve İran, PKK/PJAK meselesinde işbirliğine mi gidiyor?
Türkiye ve Iran, Kürt terör örgütleri konusunda ortak bir paydaya sahip olsa da, siyasete yön veren isimler, Tahran'a karşı mesafeli olunması gerektiğini düşünüyor.
SES Türkiye için Alakbar Raufoğlu’nun haberi – 27/10/11
Güvenlik güçleri ile PKK arasında hemen hemen her gün bir çatışmanın yaşandığı yaz aylarını geride bıraktığımız şu günlerde, Türkiye ve İran, PKK -- ve İran’daki kolu PJAK -- ile Kuzey Irak’ta mücadele konusunda işbirliği yapmaya hazır olduklarını belirtiyor.
-
Iraklı Kürt güvenlik güçleri, bu yaz İran'ın açtığı topçu ateşinde isabet alan Kandil yakınlarındaki bir evin duvarında açılan deliği inceliyor. [Reuters]
İlgili Makaleler
Kürt militanların saldırıları, 21 Ekim Cuma günü bir araya gelen Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile İran’lı meslektaşı Ali Ekber Salihi’nin gündemindeki öncelikli konular arasındaydı. Ancak konuyla ilgili olarak ne gibi adımlar atılacağı ve bu bağlamda ortak eşgüdümlü operasyonlar yapılıp yapılmayacağı henüz netlik kazanmadı.
İki ülke, 1999 yılında imzaladıkları sınır güvenliği anlaşması kapsamında, karşılıklı istihbarat paylaşımı yapmaya ve Türkiye-İran sınırında direnişçilere karşı ortak operasyonlar düzenlemeye söz vermişti. Ancak Ankara, geçmişte PKK’yı el altından destekleyen İran ile ilgili şüphelerini koruyor. Anlaşmada öngörülen işbirliği ise bugüne dek inişli çıkışlı bir grafik izledi.
Öte yandan analistler ve siyasete yön verenler, Tahran’ı Türkiye’nin terörle mücadele stratejisine dahil etmenin akıllıca bir adım olup olmadığını sorguluyor.
PKK operasyonları ile ilgili çok sayıda kitap yazan, emekli Tümgeneral Alaettin Parmaksız’a göre, iki ülke arasında birçok temel farklılık söz konusu.
SES Türkiye'nin sorularını yanıtlayan Parmaksız, "Türkiye bir NATO ülkesi. İran ile bizim terörle mücadele sistemlerimiz farklı," diyor.
"Biz demokrasi kuralları içerisinde operasyon yürütüyoruz. İran ise biraz kural tanımadığı için, kendi kararları ile istediği gibi operasyon yapar. İran, uluslararası alanda siyasi ve ekonomik izolasyon yaşıyor ve bunun için bizimle yakınlaşıyor."
Güvenlik Politikası Merkezi bünyesinde Orta Doğu İlişkileri alanında kıdemli uzman olarak görev yapan Caroline Glick de, Parmaksız'ın söylediklerine benzer bir düşünceyle, İran’ın, Türkiye ile askeri işbirliği kurarak itibar kazandığını belirtiyor.
“NATO üyesi bir ülke ile ortak askeri operasyonlar düzenlemek, İran’ın uluslararası saygınlığını artırır,” diyen Glick, milliyetçi Kürt hareketlerinin zayıflatılmasının, her iki ülkenin de ortak çıkarına uygun olduğuna dikkat çekiyor.
Uzun yıllar Dışişleri Bakanlığı’na bağlı Stratejik Araştırmalar Dairesi’ne başkanlık eden, tecrübeli diplomat Murat Bilman’a göre, Türkiye, PKK’yı tek başına bitiremeyeceğini uzun zaman önce anladı, zira örgüt, PJAK ve diğer terör gruplarıyla yakın bir işbirliği içerisinde.
SES Türkiye'ye konuşan Bilman, “bölgesel işbirliğinin çok önemli olduğunu ve PJAK ile PKK arasındaki bağın kesilmesi gerektiğini" söylüyor.
Washington merkezli Dış Politika Enstitüsü’nde görevli analistlerden Gerald Robbins ise, istihbarat paylaşımı süreci ile ilgili herhangi bir tedbir alınıp alınmayacağını merak ediyor. Zira Robbins’e göre “Türkiye’nin NATO üyeliği ve İran’ın İsrail’e yönelik saldırgan tavrı göz önüne alınırsa, aksi bir durum ciddi bir endişe kaynağı olabilir.”
Türkiye-İran işbirliğinin sınırlı bir çerçevede kalmasına neden olabilecek daha geniş ölçekli bölgesel rekabet konuları da mevcut. İki ülke, aralarındaki ilişkileri -- özellikle de ticaret kanalıyla -- iyileştirmeye çalışsa da, Irak, Suriye ve Arap Baharı ülkeleri konularında anlaşamıyor. Üstelik İsrail ve Filistin ile ilgili gündemleri de birbirinden oldukça farklı.
Londra’da yaşayan Orta Doğu uzmanı Ziya Meral, Türkiye-İran ilişkilerinde gergin bir döneme girildiğini belirtirken, bu durumun başlıca nedenleri olarak İran’ın, uranyum zenginleştirme anlaşması konusunda Türkiye’yi hayal kırıklığına uğratmasını ve NATO’nun füze kalkanı projesinin Ankara tarafından kabul edilmesini gösteriyor.
SES Türkiye’ye konuyla ilgili açıklamalar yapan Meral, “Türkiye ve İran’ın Irak politikalarının da birbiriyle uyuşmadığını ve dolayısıyla bu noktada PKK/PJAK meselesinin ötesinde bir ortaklık kurulamayacağını” belirtiyor.























SES Türkiye'de yayınlanan haberlerle ilgili yorumlarınızı göndermekten çekinmeyin
Bu forumu, Güneydoğu Avrupa'daki diğer okurlarımızla etkileşime girmek için kullanmanızı umuyoruz. Bu deneyimi ilginç kılmak için, sizlerden yorum politikasında belirtilmiş olan kurallara uymanızı rica ediyoruz. Yorumlarınızı göndermekle, bu kuralları kabul etmiş sayılırsınız. SES Türkiye, hassas konular da dahil olmak üzere bütün konularda tartışmayı teşvik etmekle birlikte, burada yayınlanan yorumlar sadece gönderen kişilerin görüşleridir. SES Türkiye, bu yorumlarda dile getirilen fikirleri, görüşleri veya düşünceleri onaylamak veya bunlara katılmak zorunda değildir. SES Türkiye yapıcı tartışmayı teşvik etmekle birlikte, kopyalanıp yapıştırılmış materyaller, yazısız bağlantılar veya tek satırlık sloganların kullanımından kaçınılmasını teşvik etmektedir. Mesajlarınız Forum Moderatörü tarafından kontrol edilmektedir. İstismarcı, saldırgan bulunan veya küfür içeren yorumlar yayınlanmayacaktır.
SES Türkiye'nin Yorum Politikası